Ορμονικές Διαταραχές
Οι ορμόνες ρυθμίζουν πολλές βασικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως τον μεταβολισμό, την ανάπτυξη, την αναπαραγωγή και τη λειτουργία ζωτικών οργάνων. Όταν η παραγωγή ή η δράση των ορμονών διαταράσσεται, μπορεί να εμφανιστούν ενδοκρινικές διαταραχές που επηρεάζουν σημαντικά την υγεία και την καθημερινότητα του ασθενούς.
Ο Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος Νεκτάριος Μπενετάτος, με ιατρεία στο Κουκάκι και τη Νέα Φιλαδέλφεια, παρέχει ολοκληρωμένη διάγνωση, εξειδικευμένο εργαστηριακό έλεγχο και εξατομικευμένη θεραπευτική καθοδήγηση για ένα ευρύ φάσμα ορμονικών και ενδοκρινικών διαταραχών. Στόχος μας είναι η έγκαιρη αντιμετώπιση, η αποκατάσταση της ορμονικής ισορροπίας και η σωστή ρύθμιση του οργανισμού.

Παθήσεις Υποθαλάμου, Υπόφυσης & Επινεφριδίων
Ο υποθάλαμος, η υπόφυση και τα επινεφρίδια αποτελούν τον κεντρικό άξονα ελέγχου του ενδοκρινικού συστήματος, ρυθμίζοντας την παραγωγή των περισσότερων ζωτικών ορμονών. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία τους (υπερπαραγωγή ή έλλειψη ορμονών) μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό, την αρτηριακή πίεση, την ανάπτυξη, τη διαχείριση του στρες, καθώς και τη λειτουργία άλλων περιφερικών αδένων.
▸ Συχνά συμπτώματα
- Έντονη, ανεξήγητη και χρόνια κόπωση ή μυϊκή αδυναμία
- Απότομες μεταβολές του σωματικού βάρους (π.χ. κεντρική παχυσαρκία ή απώλεια βάρους)
- Ακατάστατες διαταραχές της αρτηριακής πίεσης (πολύ υψηλή ή πολύ χαμηλή πίεση)
- Ορμονικές ανισορροπίες που επηρεάζουν την περίοδο στις γυναίκες ή τη στυτική λειτουργία στους άνδρες
- Διαταραχές στη γονιμότητα, την ανάπτυξη ή τη σύνθεση των οστών
▸ Πιθανά αίτια
- Καλοήθεις όγκοι ή αδενώματα της υπόφυσης (π.χ. προλακτίνωμα) ή των επινεφριδίων
- Ορμονικές δυσλειτουργίες και ανεπάρκειες (π.χ. νόσος Addison, σύνδρομο Cushing)
- Γενετικοί παράγοντες και κληρονομικότητα
- Φλεγμονώδεις, λοιμώδεις ή αυτοάνοσες παθήσεις των αδένων
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν εμφανίζονται επίμονες, ανεξήγητες μεταβολές στην αρτηριακή πίεση, στο βάρος ή στην ενέργειά σας.
- Όταν εντοπιστεί τυχαία κάποιο εύρημα (π.χ. τυχαίωμα επινεφριδίου ή υπόφυσης) σε απεικονιστικό έλεγχο που έγινε για άλλο λόγο.
▸ Διάγνωση
- Εξειδικευμένος αιματολογικός ορμονικός έλεγχος (βασικά επίπεδα ορμονών)
- Ειδικές ενδοκρινολογικές δοκιμασίες (λειτουργικά τεστ διέγερσης ή καταστολής)
- Στοχευμένες απεικονιστικές εξετάσεις υψηλής ευκρίνειας (Μαγνητική Τομογραφία υπόφυσης ή Αξονική Τομογραφία επινεφριδίων)
▸ Αντιμετώπιση
- Η θεραπευτική προσέγγιση είναι άκρως εξειδικευμένη και περιλαμβάνει:
- Φαρμακευτική αντιμετώπιση (ορμονική υποκατάσταση σε περιπτώσεις ανεπάρκειας ή φάρμακα για τη μείωση της υπερπαραγωγής).
- Χειρουργική αντιμετώπιση (αφαίρεση αδενώματος), σε στενή συνεργασία με εξειδικευμένους χειρουργούς, όπου υπάρχει ένδειξη.
- Μακροχρόνια κλινική και εργαστηριακή παρακολούθηση για τη διατήρηση της ορμονικής ισορροπίας.
Ενδοκρινική Υπέρταση
Η ενδοκρινική υπέρταση είναι μια μορφή δευτεροπαθούς υψηλής αρτηριακής πίεσης που οφείλεται αποκλειστικά σε ορμονικές διαταραχές και υπερπαραγωγή συγκεκριμένων ορμονών και όχι σε κλασικούς παράγοντες κινδύνου. Αντίθετα με την κλασική υπέρταση, η ενδοκρινική μορφή έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: εάν διαγνωστεί έγκαιρα η υποκείμενη ορμονική αιτία, η υπέρταση μπορεί να θεραπευτεί οριστικά.
▸ Συχνά συμπτώματα
- Επίμονη και σταθερά υψηλή αρτηριακή πίεση (που συχνά χρειάζεται πολλά φάρμακα για να μειωθεί)
- Έντονοι, επαναλαμβανόμενοι πονοκέφαλοι
- Επεισόδια ταχυκαρδίας, αισθήματος παλμών και πανικού
- Αιφνίδια εφίδρωση, εξάψεις ή μυϊκή αδυναμία (λόγω χαμηλού καλίου)
▸ Πιθανά αίτια
- Παθήσεις και όγκοι των επινεφριδίων (π.χ. πρωτοπαθής αλδοστερονισμός, φαιοχρωμοκύτταρο)
- Υπερπαραγωγή κορτιζόλης (σύνδρομο Cushing)
- Διαταραχές του θυρεοειδούς ή των παραθυρεοειδών αδένων
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν η υψηλή πίεση εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία (κάτω των 40 ετών).
- Όταν η υπέρταση είναι ανθεκτική και δεν ρυθμίζεται εύκολα, παρά τη λήψη τριών ή περισσότερων αντιυπερτασικών φαρμάκων.
- Όταν η υψηλή πίεση συνοδεύεται από τυχαία εύρεση χαμηλού καλίου στο αίμα.
▸ Διάγνωση
- Ειδικός ορμονικός έλεγχος στο αίμα (μέτρηση ρενίνης, αλδοστερόνης, κατεχολαμινών κ.λπ.)
- Εξειδικευμένες εξετάσεις με συλλογή ούρων 24ώρου
- Στοχευμένος απεικονιστικός έλεγχος (υπερηχογράφημα ή αξονική/μαγνητική τομογραφία επινεφριδίων)
▸ Αντιμετώπιση
- Η θεραπεία στοχεύει αποκλειστικά στην εξάλειψη της ορμονικής αιτίας. Ανάλογα με τη διάγνωση, περιλαμβάνει:
- Ειδική φαρμακευτική αγωγή που μπλοκάρει την υπερβολική δράση της ένοχης ορμόνης.
- Χειρουργική αντιμετώπιση (π.χ. λαπαροσκοπική επινεφριδεκτομή) σε περιπτώσεις καλοήθων όγκων, η οποία οδηγεί συχνά στην πλήρη ίαση της υπέρτασης.
Ορμονικές Διαταραχές / Ανεπάρκειες
Οι ορμονικές διαταραχές και οι αδενικές ανεπάρκειες εμφανίζονται όταν ο οργανισμός παράγει ποσότητες ορμονών έξω από τα φυσιολογικά όρια (είτε σε πλεόνασμα είτε σε έλλειμμα). Επειδή οι ορμόνες λειτουργούν ως χημικοί αγγελιοφόροι, ακόμα και μια πολύ μικρή ανισορροπία μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, επηρεάζοντας πολλές βασικές λειτουργίες του σώματος.
▸ Συχνά προβλήματα που αντιμετωπίζονται
- Χρόνια και επίμονη κόπωση, εξάντληση ή διαταραχές στον ύπνο
- Ανεξήγητες μεταβολές στο σωματικό βάρος ή κατακράτηση υγρών
- Έντονες εναλλαγές στη διάθεση, ευρεθιστότητα ή αδικαιολόγητο άγχος
- Διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου (αστάθεια περιόδου) στις γυναίκες
- Προβλήματα γονιμότητας, μειωμένης λίμπιντο ή στυτικής δυσλειτουργίας
▸ Πιθανά αίτια
- Πρωτοπαθείς παθήσεις των ενδοκρινών αδένων (υπόφυση, επινεφρίδια, ωοθήκες, όρχεις)
- Αυτοάνοσα νοσήματα που καταστρέφουν σταδιακά τον αδενικό ιστό
- Γενετικοί παράγοντες και συγγενή σύνδρομα
- Φυσιολογικές αλλά έντονες ορμονικές μεταβολές λόγω ηλικίας (π.χ. εμμηνόπαυση, ανδρόπαυση)
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν εμφανίζονται συμπτώματα που υποδηλώνουν ορμονική ανισορροπία και επηρεάζουν την ποιότητα της καθημερινότητάς σας.
- Στο πλαίσιο διερεύνησης υπογονιμότητας σε ένα ζευγάρι, για τον αποκλεισμό ενδοκρινολογικών αιτιών.
▸ Διάγνωση
- Εξειδικευμένες ορμονικές εξετάσεις αίματος (πλήρες ορμονικό προφίλ ανάλογα με το σύμπτωμα)
- Λεπτομερής κλινική αξιολόγηση και συνεκτίμηση του ιστορικού του ασθενούς
- Στοχευμένος απεικονιστικός έλεγχος (υπερηχογράφημα, μαγνητική ή αξονική τομογραφία των αντίστοιχων αδένων)
▸ Αντιμετώπιση
- Η θεραπευτική προσέγγιση είναι απόλυτα εξατομικευμένη και στοχεύει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής ισορροπίας. Περιλαμβάνει:
- Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης για την αναπλήρωση των ορμονών που λείπουν (π.χ. σε εμμηνόπαυση ή ανεπάρκειες αδένων).
- Φαρμακευτική αγωγή για την καταστολή της υπερπαραγωγής ορμονών.
- Συστηματική παρακολούθηση για την ακριβή ρύθμιση των δόσεων με βάση τις ανάγκες του οργανισμού σας.
Γυναικολογική Ενδοκρινολογία
Η Γυναικολογική Ενδοκρινολογία ασχολείται με τη διάγνωση και την αντιμετώπιση των ορμονικών διαταραχών που επηρεάζουν το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα. Οι ορμόνες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του εμμηνορρυσιακού κύκλου, στη γονιμότητα, καθώς και στη μετάβαση προς την εμμηνόπαυση.
Διαταραχές Εμμηνορρυσίας
Οι διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου περιλαμβάνουν αλλαγές στη συχνότητα, τη διάρκεια ή την ποσότητα της περιόδου. Οι αποκλίσεις αυτές αποτελούν συχνά την πρώτη ένδειξη μιας υποκείμενης ορμονικής ανισορροπίας που απαιτεί εξειδικευμένη ενδοκρινολογική αξιολόγηση.
▸ Συχνά συμπτώματα
- Ακανόνιστος κύκλος (περιόδοι που καθυστερούν ή έρχονται πολύ νωρίς)
- Απουσία περιόδου για μήνες (αμηνόρροια)
- Υπερβολικά έντονη αιμορραγία ή μεγάλη διάρκεια περιόδου (μηνορραγία)
- Έντονος πόνος κατά την περίοδο (δυσμηνόρροια) ή προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο
▸ Πιθανά αίτια
- Ορμονικές ανισορροπίες (π.χ. αυξημένη προλακτίνη ή διαταραχές θυρεοειδούς)
- Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ)
- Έντονο σωματικό ή ψυχολογικό στρες
- Απότομες μεταβολές του σωματικού βάρους (σημαντική αύξηση ή απώλεια)
- Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια (πρόωρη εμμηνόπαυση)
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν ο κύκλος είναι σταθερά ακανόνιστος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
- Όταν εμφανίζονται ξαφνικές και σημαντικές μεταβολές στα χαρακτηριστικά της περιόδου σας.
- Όταν η περίοδος διακοπεί εντελώς για περισσότερους από 3 συνεχόμενους μήνες.
▸ Διάγνωση
- Εξειδικευμένος ορμονικός έλεγχος αίματος (πλήρες ορμονικό προφίλ αναπαραγωγής)
- Συνεκτίμηση με τον γυναικολογικό έλεγχο
- Υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων (μήτρας και ωοθηκών) για τον έλεγχο της ανατομίας
▸ Αντιμετώπιση
- Η θεραπεία εξατομικεύεται πλήρως με βάση την αιτία της διαταραχής και τις ανάγκες της γυναίκας (π.χ. επιθυμία για εγκυμοσύνη). Μπορεί να περιλαμβάνει στοχευμένη ορμονική ρύθμιση, φαρμακευτική αντιμετώπιση των υποκείμενων αιτιών, καθώς και συμβουλευτική για την τροποποίηση του τρόπου ζωής και του βάρους.
Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών
Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών είναι μία από τις συχνότερες ορμονικές και μεταβολικές διαταραχές των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία των ωοθηκών, τον εμμηνορρυσιακό κύκλο, τη γονιμότητα, αλλά και τη συνολική μεταβολική υγεία της γυναίκας.
▸ Συχνά συμπτώματα
- Ακανόνιστη περίοδος (αραιομηνόρροια) ή πλήρης απουσία της για μεγάλα διαστήματα
- Επίμονη ακμή και λιπαρότητα στο δέρμα
- Αυξημένη τριχοφυΐα (δασυτριχισμός) σε πρόσωπο και σώμα
- Τριχόπτωση ανδρικού τύπου (ανδρογενετική αλωπεκία)
- Δυσκολία στην επίτευξη σύλληψης (υπογονιμότητα λόγω έλλειψης ωοθυλακιορρηξίας)
- Εύκολη αύξηση βάρους και δυσκολία στην απώλειά του
▸ Πιθανά αίτια
- Ορμονικές ανισορροπίες (αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων από τις ωοθήκες)
- Αντίσταση στην ινσουλίνη (το πάγκρεας παράγει περισσότερη ινσουλίνη, η οποία διεγείρει την παραγωγή ανδρογόνων)
- Γενετικοί και κληρονομικοί παράγοντες
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν εμφανίζονται συστηματικές διαταραχές στον κύκλο.
- Όταν συνυπάρχουν κλινικά συμπτώματα αυξημένων ανδρογόνων (υπερανδρογοναιμία), όπως έντονη ακμή ή αυξημένη τριχοφυΐα.
- Όταν μια γυναίκα με ασταθή κύκλο αντιμετωπίζει δυσκολία να μείνει έγκυος.
▸ Διάγνωση
- Πλήρης ορμονικός έλεγχος αίματος (μέτρηση ανδρογόνων, γοναδοτροπινών LH/FSH κ.λπ.)
- Μεταβολικός έλεγχος (μέτρηση γλυκόζης και ινσουλίνης για τον προσδιορισμό τυχόν ινσουλινοαντίστασης)
- Υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων (απεικόνιση της μορφολογίας των ωοθηκών)
▸ Αντιμετώπιση
- Η θεραπευτική προσέγγιση είναι εξατομικευμένη και σχεδιάζεται με βάση τις ανάγκες της γυναίκας (π.χ. αν επιθυμεί άμεσα εγκυμοσύνη ή αν θέλει να αντιμετωπίσει την ακμή). Περιλαμβάνει:
- Στρατηγικές αλλαγές στον τρόπο ζωής, απώλεια βάρους και σωστή διατροφή, που αποτελούν την πρώτη γραμμή αντιμετώπισης για τη μείωση της ινσουλινοαντίστασης.
- Φαρμακευτική αγωγή για τη ρύθμιση του κύκλου και την αντιμετώπιση των ανδρογονικών συμπτωμάτων (π.χ. αντισυλληπτικά δισκία, αντιανδρογόνα).
- Φαρμακευτική βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη (π.χ. μετφορμίνη).
- Εξειδικευμένη θεραπεία πρόκλησης ωορρηξίας σε γυναίκες που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν.
Υπερανδρογοναιμία – Υπερτρίχωση & Ακμή
Η υπερανδρογοναιμία είναι η κατάσταση κατά την οποία ο γυναικείος οργανισμός παράγει ή κυκλοφορεί αυξημένες ποσότητες ανδρογόνων ορμονών (όπως η τεστοστερόνη). Η ορμονική αυτή ανισορροπία εκδηλώνεται κυρίως στο δέρμα και τις τρίχες, προκαλώντας συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής της γυναίκας.
▸ Συχνά συμπτώματα
- Αυξημένη τριχοφυΐα (δασυτριχισμός) σε περιοχές του σώματος όπου φυσιολογικά εμφανίζεται μόνο στους άνδρες (π.χ. πρόσωπο, στήθος, πλάτη, κοιλιά)
- Επίμονη, κυστική ακμή που δεν ανταποκρίνεται εύκολα στις κλασικές δερματολογικές θεραπείες
- Έντονη λιπαρότητα στο δέρμα και το τριχωτό της κεφαλής (σμηγματόρροια)
- Σταδιακή αραίωση των μαλλιών (ανδρογενετική αλωπεκία)
- Συχνή συνύπαρξη με διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου
▸ Πιθανά αίτια
- Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) – το συχνότερο αίτιο
- Μη κλασική μορφή συγγενούς υπερπλασίας των επινεφριδίων (ορμονικό έλλειμμα επινεφριδιακής προέλευσης)
- Αυξημένη ευαισθησία των υποδοχέων του δέρματος στα ανδρογόνα (ιδιοπαθής υπερτρίχωση)
- Σπανιότερα, όγκοι των ωοθηκών ή των επινεφριδίων που εκκρίνουν ανδρογόνα
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν εμφανίζεται ξαφνική, γρήγορα εξελισσόμενη αυξημένη τριχοφυΐα ή τριχόπτωση.
- Όταν η ακμή επιμένει μετά την εφηβεία ή συνοδεύεται από διαταραχές στην περίοδο.
▸ Διάγνωση
- Λεπτομερής κλινική αξιολόγηση (βαθμονόμηση της υπερτρίχωσης με ειδικές ιατρικές κλίμακες)
- Εξειδικευμένος ορμονικός έλεγχος αίματος (μέτρηση ολικής και ελεύθερης τεστοστερόνης, Δ4-ανδροστενδιόνης, DHEA-S, 17-OH προγεστερόνης κ.λπ.)
- Απεικονιστικός έλεγχος (υπερηχογράφημα ωοθηκών ή αξονική/μαγνητική τομογραφία επινεφριδίων, ανάλογα με τα εργαστηριακά ευρήματα)
▸ Αντιμετώπιση
- Η θεραπεία στοχεύει στην καταστολή της υπερπαραγωγής των ανδρογόνων ή στον αποκλεισμό της δράσης τους στο δέρμα. Περιλαμβάνει:
- Εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή (π.χ. αντιανδρογόνα, ειδικά αντισυλληπτικά δισκία, ή φάρμακα για τη μείωση της ινσουλινοαντίστασης).
- Συνδυασμό της ιατρικής θεραπείας με αισθητικές παρεμβάσεις (π.χ. laser αποτρίχωσης), καθώς η ορμονική ρύθμιση εμποδίζει τη δημιουργία νέων τριχών και μεγιστοποιεί το αποτέλεσμα του laser.
Εμμηνόπαυση & Κλιμακτηριακές Διαταραχές
Η εμμηνόπαυση είναι μια απόλυτα φυσιολογική φάση στη ζωή της γυναίκας, η οποία σηματοδοτεί την οριστική παύση του εμμηνορρυσιακού κύκλου λόγω της σταδιακής μείωσης των οιστρογόνων από τις ωοθήκες. Η μεταβατική περίοδος (κλιμακτήριος) συνοδεύεται συχνά από έντονες ορμονικές μεταβολές που επηρεάζουν το σώμα και την ψυχολογία της γυναίκας.
▸ Συχνά συμπτώματα
- Αγγειοκινητικά συμπτώματα (ξαφνικές εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις και ταχυκαρδίες)
- Διαταραχές ύπνου (αϋπνία) και αίσθημα συνεχούς κόπωσης
- Μεταβολές στη διάθεση, ευερεθιστότητα ή αδικαιολόγητο άγχος
- Σταδιακή οστική απώλεια, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης
- Κολπική ξηρότητα και αλλαγές στη σεξουαλική λειτουργία
- Επιβράδυνση του μεταβολισμού και τάση για αύξηση του βάρους
▸ Πιθανά αίτια
- Η φυσιολογική ορμονική μετάβαση και η σταδιακή παύση της λειτουργίας των ωοθηκών λόγω ηλικίας.
- Σπανιότερα, η πρόωρη εμμηνόπαυση (πριν τα 40 έτη) ή η χειρουργική εμμηνόπαυση (μετά από αφαίρεση ωοθηκών)
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν τα κλιμακτηριακά συμπτώματα είναι έντονα και υποβαθμίζουν σημαντικά την ποιότητα της καθημερινότητάς σας.
- Όταν εμφανίζονται ακατάστατες αιμορραγίες κατά την περίοδο της κλιμακτηρίου.
.
▸ Διάγνωση
- Ειδικός ορμονικός έλεγχος αίματος (μέτρηση FSH, LH, οιστραδιόλης) για την επιβεβαίωση της εμμηνόπαυσης
- Λεπτομερής κλινική αξιολόγηση των συμπτωμάτων
- Συνεκτίμηση με Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας (DEXA) για τον έλεγχο της σκελετικής υγείας
▸ Αντιμετώπιση
- Η διαχείριση της εμμηνόπαυσης στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και την προστασία του οργανισμού. Περιλαμβάνει:
- Εξατομικευμένη Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (ΘΟΥ) με σύγχρονα και ασφαλή σκευάσματα, όπου υπάρχουν σαφείς ενδείξεις, για την άμεση εξάλειψη των εξάψεων και την προστασία των οστών.
- Εναλλακτικές, μη ορμονικές θεραπείες και φυτικά σκευάσματα για γυναίκες που δεν επιθυμούν ή έχουν αντενδείξεις για λήψη ορμονών.
- Ιατρική καθοδήγηση για τη διατροφή, τη λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D, καθώς και για την κατάλληλη σωματική άσκηση.
Ανδρική & Γυναικεία Υπογονιμότητα
Η υπογονιμότητα ορίζεται ως η αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από 12 μήνες τακτικών και ελεύθερων σεξουαλικών επαφών. Οι ορμόνες αποτελούν τον «μαέστρο» της αναπαραγωγής τόσο στη γυναίκα όσο και στον άνδρα, και η παραμικρή ενδοκρινική διαταραχή μπορεί να επηρεάσει την ωορρηξία ή την παραγωγή του σπέρματος. Η έγκαιρη ενδοκρινολογική διερεύνηση προσφέρει συχνά απλές και αποτελεσματικές λύσεις.
▸ Συχνά συμπτώματα
- Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν υπάρχουν εμφανή συμπτώματα ή πόνος, πέρα από τη δυσκολία επίτευξης σύλληψης.
- Στις γυναίκες, μια ένδειξη μπορεί να είναι ο ασταθής ή πολύ μεγάλος σε διάρκεια εμμηνορρυσιακός κύκλος.
- Στους άνδρες, σπάνια μπορεί να συνυπάρχουν διαταραχές στη στυτική λειτουργία ή τη λίμπιντο.
▸ Πιθανά Αίτια:
- Στη Γυναίκα: Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ), διαταραχές του θυρεοειδούς, υπερπρολακτιναιμία, ή πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια.
- Στον Άνδρα: Ορμονικές διαταραχές που επηρεάζουν τη σπερματογένεση (ποιότητα, αριθμό και κινητικότητα των σπερματοζωαρίων), υπογοναδισμός, ή παθήσεις των επινεφριδίων και της υπόφυσης.
▸ Πότε χρειάζεται έλεγχος
- Όταν δεν επιτυγχάνεται εγκυμοσύνη μετά από ένα (1) έτος συστηματικών προσπαθειών.
- Το διάστημα αυτό μειώνεται στους έξι (6) μήνες εάν η γυναίκα είναι άνω των 35 ετών ή αν υπάρχει γνωστό ιστορικό διαταραχών περιόδου ή χειρουργείων στο αναπαραγωγικό σύστημα.
▸ Διάγνωση
- Πλήρης ορμονικός έλεγχος του ζευγαριού (ορμόνες αναπαραγωγής, θυρεοειδής, προλακτίνη, ανδρογόνα).
- Συνεκτίμηση με τον εξειδικευμένο γυναικολογικό έλεγχο της γυναίκας.
- Αξιολόγηση του σπερμοδιαγράμματος (έλεγχος σπέρματος) για τον άνδρα και ανδρολογική εκτίμηση.
▸ Αντιμετώπιση
- Η θεραπεία βασίζεται αποκλειστικά στην αποκατάσταση της υποκείμενης ορμονικής αιτίας. Περιλαμβάνει:
- Εξατομικευμένη φαρμακευτική ρύθμιση (π.χ. διόρθωση θυρεοειδούς, μείωση προλακτίνης, αντιμετώπιση ινσουλινοαντίστασης), η οποία συχνά οδηγεί σε φυσική σύλληψη.
- Φαρμακευτική πρόκληση ωορρηξίας στη γυναίκα ή ενίσχυση της σπερματογένεσης στον άνδρα υπό στενή ιατρική παρακολούθηση.
- Σωστή προετοιμασία και ορμονική υποστήριξη του οργανισμού σε περιπτώσεις που το ζευγάρι χρειαστεί να καταφύγει σε μεθόδους Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (IUI / IVF).